- امتزا ج, Vol # 16, Issue # 16
- سرسیّد ’’مسافرانِ لندن‘‘ کے تناظر میں
سرسیّد ’’مسافرانِ لندن‘‘ کے تناظر میں
- Dr. Sohail shafiq/
- December 31, 2021
Sir Syed in the context of ''Musafiran e London"
Keywords
Sir Syed Ahmad Khan (1817-1898 AD) was a versatile personality.He is known as a far-sighted Reformer of the nation, educator, historian, researcher, writer, religious scholar, Qur'anic commentator. Although much has been written about the all-round personality of Sir Syed Ahmad Khan, much remains to be written.When Sir Syed took steps for social reform, he was alone in the crowd of thousands. One of the great achievements of Sir Syed is that he not only diagnosed national diseases but also accurately assessed their causes.
Sir Syed believed in the living moments of the present time and was striving for the identity of the sub-continent. In the same search, he left for London on First of April, 1969 and stayed in London till 4th September. He continued to write travelogue and send to Aligarh which were published in Akhbar Aligarh institute. Later, this travelogue of Sir Syed, entitled 'Musafiran e London', was published by Majlis-e-TaraqiAdab, Lahore, almost a century after his death.
The special thing about this travelogue is that along with all the details of the journey, some special aspects of Sir Syed's personality also come to the fore. During this journey, he is repeatedly reminded of his homeland. Hardly a day goes by without a purpose. It seems that during this journey, he never lost sight of his people. The outlines of the nation-reform plan continued to form in his mind. The reader feels that Sir Syed himself is undergoing a process of self-accountability as a nation. That is why this travelogue of Sir Syed is also a statement of his mental and esoteric events.
The purpose of this article is to highlight the different aspects of Sir Syed's personality in the context of 'Musafiran e London'.
سرسیّد ’’مسافرانِ لندن‘‘ کے تناظر میں
حواشی
(۱) سرسید احمد خان، مسافرانِ لندن، مرتبہ: پروفیسر ڈاکٹر اصغر عباس، کراچی: ادارہ یادگارِ غالب، ۲۰۱۵ء، ص ۲۲۸
(۲) مثلاً شیخ اعتصام الدین (۱۷۶۵ء)، میر لندنی ابوطالب اصفہانی (۱۷۹۹ء)، یوسف کمبل پوش (۱۸۳۷ء)، نواب کریم خاں (۱۸۴۰ء)، مسیح الدین علوی کاکوروی (۱۸۵۶ء)۔ حوالے کے لیے دیکھیے: مسافرانِ لندن، ص ۸۔۹
(۳) ڈاکٹر جمیل جالبی، تاریخ ادب اردو،لاہور: مجلس ترقی ادب، ج۴، ص۸۱۸۔۸۱۹
(۴) سفرنامہ لندن، محولۂ بالا، ص ۹
(۵) ایضاً، ص ۸
(۶) ایضاً،ص۲۰
(۷) ایضاً، ص ۱۷۶
(۸) ایضاً، ص ۱۵
(۹) تاریخ ادب اردو، محولۂ بالا، ج۴، ص۸۱۹
(۱۰) سفرنامہ لندن، محولۂ بالا، ص ۲۱
(۱۱) ایضاً، ص ۱۹
(۱۲) ایضاً، ص ۵۸
(۱۳) ایضاً، ص ۵۶۔۵۹
(۱۴) ایضاً، ص ۶۷۔۶۸
(۱۵) ایضاً،ص۷۷
(۱۶) ایضاً،ص۱۳۳
(۱۷) ایضاً، ص ۱۳۶
(۱۸) ایضاً، ص ۱۰۰
(۱۹) ایضاً، ص۱۰۰
(۲۰) ایضاً، ص ۱۰۳
(۲۱) ایضاً، ص ۱۸
(۲۲) ایضاً، ص ۱۲۰
(۲۳) ایضاً، ص ۱۶
(۲۴) ایضاً، ص ۸۵
(۲۵) ایضاً، ص ۷۷
(۲۶) ایضاً،ص ۹۴
(۲۷) دیکھیے: سمندر کنارے شیخ اسماعیل سے ان کی بات چیت، مسافران لندن، ص ۸۷، نیز ص ۹۰، نیز الحاج احمد بکری سے گفتگو، ص ۹۵، فرانسیسی انجینئر مسٹر ڈی لسپس (M. D. Lesseps)، ص۹۹
(۲۸) مسافرانِ لندن، محولۂ بالا، ص ۱۵۸
(۲۹) ایضاً، ص ۱۰۸۔۱۰۹
(۳۰) ایضاً،۱۰۹۔۱۱۴
(۳۱) ایضاً، ص۴۴۔۴۵
(۳۲) ایضاً، ص ۴۸۔۵۰
(۳۳) ایضاً، ص۹۶۔۹۷
(۳۴) ایضاً، ص۱۱
(۳۵) ایضاً، ص ۱۲۲۔۱۲۳
(۳۶) ایضاً، ص ۱۲۴
(۳۷) ایضاً، ص ۱۴۳
(۳۸) ایضاً، ص ۱۴۷
(۳۹) ایضاً، ص ۱۴۹۔۱۵۰
(۴۰) ایضاً، ص ۴۰۔۴۱
(۴۱) ایضاً، ص ۴۳
(۴۲) ایضاً، ص۱۸۸
(۴۳) احمد، ڈپٹی نذیر، رویائے صادقہ، دہلی: منذر احمد، دہلی ۱۹۴۰ء، ص۹۰
(۴۴) مسافرانِ لندن، محولۂ بالا، ص ۱۶۲
(۴۵) تاریخِ ادبِ اردو، محولۂ بالا،ج۴، ۸۲۰
(۴۶) دیکھیے: علی گڑھ انسٹی ٹیوٹ گزٹ، ۱۸؍ مارچ ۱۸۷۰ء
(۴۷) مسافرانِ لندن، محولۂ بالا، ص ۲۷۴
مآخذ:
(۱) احمد، نذیر، ڈپٹی، رویائے صادقہ، دہلی: منذر احمد، دہلی ۱۹۴۰ء
(۲) جالبی، جمیل، ڈاکٹر، تاریخ ادب اردو،لاہور: مجلس ترقی ادب، ج۴،
(۳) خان، سید احمد، سر، مسافرانِ لندن، مرتبہ: پروفیسر ڈاکٹر اصغر عباس، کراچی: ادارہ یادگارِ غالب، ۲۰۱۵ء
جرائد
(۱) علی گڑھ انسٹی ٹیوٹ گزٹ، ۱۸؍ مارچ ۱۸۷۰ء
How to cite
shafiq, D. S. (2021). سرسیّد ’’مسافرانِ لندن‘‘ کے تناظر میں. امتزا ج, 16(16), 117–126. https://imtezaaj.uok.edu.pk/website/journal/article/61c9c0c4301bb/page
Retrieved from https://imtezaaj.uok.edu.pk/website/journal/article/61c9c0c4301bb/page
More citation formats
- ACM SIG Proceedings
-
[1]shafiq, D.S. 2021. سرسیّد ’’مسافرانِ لندن‘‘ کے تناظر میں. امتزا ج. 16, 16 (Dec. 2021), 117–126.
- ACS Nano
-
(1)shafiq, D. S. سرسیّد ’’مسافرانِ لندن‘‘ کے تناظر میں. امتزا ج 2021, 16 (16), 117–126.
- ABNT
-
SHAFIQ, Dr. Sohail. سرسیّد ’’مسافرانِ لندن‘‘ کے تناظر میں. امتزا ج, v. 16, n. 16, p. 117–126, 31 Dec.2021.
- Chicago (author-date)
- Harvard (Cite Them Right)
-
shafiq, D.S. (2021) “سرسیّد ’’مسافرانِ لندن‘‘ کے تناظر میں”, امتزا ج, 16(16), pp. 117–126. Available at: https://imtezaaj.uok.edu.pk/website/journal/article/61c9c0c4301bb/page (Accessed: 9 May 2026).
- IEEE
-
[1]D. S. shafiq, “سرسیّد ’’مسافرانِ لندن‘‘ کے تناظر میں”, امتزا ج, vol. 16, no. 16, pp. 117–126, Dec. 2021, Accessed: May 09, 2026. [Online]. Available: https://imtezaaj.uok.edu.pk/website/journal/article/61c9c0c4301bb/page
- MLA
-
shafiq, Dr. Sohail. “سرسیّد ’’مسافرانِ لندن‘‘ کے تناظر میں”. امتزا ج, vols. 16, nos. 16, Dec. 2021, pp. 117–126, https://imtezaaj.uok.edu.pk/website/journal/article/61c9c0c4301bb/page.
- Turabian (full note bibliography)
-
shafiq, Dr. Sohail. “سرسیّد ’’مسافرانِ لندن‘‘ کے تناظر میں”. امتزا ج 16, no. 16 (December 31, 2021): 117–126. Accessed May 9, 2026. https://imtezaaj.uok.edu.pk/website/journal/article/61c9c0c4301bb/page.
- Vancouver
-
1.shafiq DS. سرسیّد ’’مسافرانِ لندن‘‘ کے تناظر میں. امتزا ج [Internet]. 2021 Dec. 31 [cited 2026 May 9];16(16):117–126. Available from: https://imtezaaj.uok.edu.pk/website/journal/article/61c9c0c4301bb/page
- AMA
-
1.shafiq DS. سرسیّد ’’مسافرانِ لندن‘‘ کے تناظر میں. امتزا ج. 2021;16(16):117–126. Accessed May 9, 2026. https://imtezaaj.uok.edu.pk/website/journal/article/61c9c0c4301bb/page
Download citation Endnote/Zotero/Mendeley (RIS) BibTeX
-
اسلم فرخی کی خاکہ نگاری: انفرادیت کے چند پہلو
Aijaz Babu
-
نسیم حجازی کے ناولوں ’پردیسی درخت‘ اور ’گمشدہ قافلے‘ میں رومانوی عناصر
Zahida Iqbal, Dr. Munawwar Hashmi
-
اندرونِ سندھ کے چند نامور اردو مترجم
Dr. Shakeel Ahmed Khan
-
’’آخرِ شب کے ہم سفر‘‘: لفظیات کا سماجی و لسانی مطالعہ
Shumaila Shad
-
سماجی تحتی بولیاں: تعریف اور اقسام
Tayyab Manzoor
-
صنعتِ غیرمنقوط میں مرزا دبیر کا باکمال مرثیہ
Dr. Amber Fatima Abidi
Author(s):
Dr. Sohail shafiq
Associate Professor Islamic History University of KarachiPakistan
Details:
| Type: | Article |
| Volume: | 16 |
| Issue: | 16 |
| Language: | Urdu |
| Id: | 61c9c0c4301bb |
| Pages | 117 - 126 |
| Discipline: | Language and Literature |
| Published | December 31, 2021 |
Statistics
|
|---|
This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.