Imtezaaj, Urdu Research Journal, UOK - Karachi
Logo

امتزا ج

Department of Urdu, University of Karachi, Pakistan
ISSN (print): 2518-9719
ISSN (online): 2518-976X

سرسیّد احمد خاں کے تعلیمی افکار اور اردو

  • Mujahid Hussain/
  • June 30, 2018
Sir Syed Ahmad Khan’s educational idealogy and Urdu
Keywords
reformist movement,Muslim’s educational and social domains,subcontinent’s Muslim
Abstract

The reformist movement launched by Sir Syed Ahmad Khan for the uplift of Muslim’s educational and social domains has been drawing attention till today.

Establishing Western-style educational institutes and implementing modern syllabi were the important ingredients of Sir Syed’s education policy is debatable but this article especially takes into account Sir Syed’s stance on the medium of instruction for subcontinent’s Muslim. It also discusses the reasons for the change of his stance on the issue.

References

سرسیّد احمد خاں کے تعلیمی افکار اور اردو

حواشی

(۱)          ضیا ء الدین لاہوری، خودنوشت افکارِسرسید، (لاہور: جمعیۃ پبلی کیشنز، ۲۰۱۰ء)،ص۱۹۹

(۲)         ایضاً، آثارِ سرسید، ایضاً، ۲۰۰۷ء، ص ۲۸۱

(۳)         لارڈ میکالے، میکالے کا نظریۂ تعلیم، ترجمہ عبدالمجید صدیقی، (کراچی: روہیل کھنڈلٹریری سوسائٹی، ۱۹۶۵ء)، ص۶۷

(۴)         سرسیداحمدخاں، مقالاتِ سرسید، مرتبہ شیخ اسماعیل پانی پتی، (لاہور: مجلس ترقی ادب، ۱۹۶۲ء)، جلد ہشتم، ص۳۶

(۵)         ڈاکٹر زاہد منیر عامر، تاریخ جامعہ پنجاب، جلد دوم، (لاہور: پنجاب یونی ورسٹی ۲۰۰۴ء)،ص ۳۲

(۶)          مولانا الطاف حسین حالی، حیاتِ جاوید، حصہ دوم، (آگرہ: مطبع مفیدِ عام، ۱۹۰۳ء)،ص، ۸۶۔۸۵

(۷)         سرسید احمد خاں، مکمل مجموعہ لیکچرزواسپیچز، مرتبہ محمدامام الدین گجراتی، (لاہور: مصطفائی پریس، ۱۹۰۰ء)، ص۴۳۰

(۸)         ایضاً، ص ۴۷۵

(۹)          سرسید احمد خاں، سفرنامۂ پنجاب، مرتبہ سید اقبال علی، (علی گڑھ: انسٹی ٹیوٹ پریس، ۱۸۸۴ء)، ص ۲۵

(۱۰)        ایضاً، مکمل مجموعہ لیکچرزواسپیچز، ص ۳۸۴

(۱۱)         ضیاء الدین لاہوری، نقشِ سر سید، (لاہور: جمعیۃ پبلیکیشنز، ۲۰۰۷ء)، ص ۹۸

(۱۲)        ایضاًص۹۵

(۱۳)       ایضاً،ص۹۵

(۱۴)       ایضاً،ص۹۴

(۱۵)        الطاف حسین حالی، حیاتِ جاوید، حصہ دوم، ص ۸۴

(۱۶)        صفدر سلیمی، پاکستان کا معمارِ اوّل، (لاہور: ادارۂ طلوعِ اسلام، ۱۹۶۷ء)،ص ۱۷

(۱۷)       ریاض الرحمٰن شیروانی، کانفرنس گزٹ، علی گڑھ، اکتوبر ۲۰۰۵ء، ص ۱۵

(۱۸)       ضیا ء الدین لاہوری، نقشِ سرسید، ص ۱۰۶

(۱۹)        سرسید احمد خاں، مکمل مجموعہ لیکچرزواسپیچز،ص۱۵۲

(۲۰)       ایضاً، ایجوکیشنل فلاسفی، مرتبہ: حفیظ ملک، (اسلام آباد: نیشنل انسٹی ٹیوٹ آف ہسٹاریکل اینڈکلچرل ریسرچ، ۱۹۸۹ء)، ص۱۴۹

(۲۱)        سر سید احمدخاں، مکمل مجموعہ لیکچرزواسپیچز، ص ۳۴۶

 

مآخِذ

(۱)          حالی، مولانا الطاف حسین، حیاتِ جاوید، حصہ دوم، آگرہ: مطبع مفیدِ عام، ۱۹۰۳ء

(۲)         خاں، سرسیداحمد، مقالاتِ سرسید، مرتبہ شیخ اسماعیل پانی پتی، لاہور: مجلس ترقی ادب، ۱۹۶۲ء

(۳)         _____، مجموعہ لیکچرزواسپیچز، مرتبہ محمدامام الدین گجراتی، لاہور: مصطفائی پریس، ۱۹۰۰ء

(۴)         _____، سفرنامۂ پنجاب، مرتبہ سید اقبال علی، علی گڑھ: انسٹی ٹیوٹ پریس علی گڑھ، ۱۸۸۴ء

(۵)         _____، ایجوکیشنل فلاسفی، مرتبہ: حفیظ ملک، اسلام آباد: نیشنل انسٹی ٹیوٹ آف ہسٹاریکل اینڈکلچرل ریسرچ، ۱۹۸۹ء

(۶)          زاہد منیر عامر، ڈاکٹر، تاریخ جامعہ پنجاب، جلد دوم، لاہور: پنجاب یونی ورسٹی ۲۰۰۴ء

(۷)         سلیمی، صفدر، پاکستان کا معمارِ اوّل، لاہور: ادارۂ طلوعِ اسلام، ۱۹۶۷ء

(۸)         لاہوری، ضیاء الدین، خودنوشت افکارِسرسید، لاہور: جمعیۃ پبلی کیشنز، ۲۰۱۰ء

(۹)          _____، نقشِ سر سید، _____، ۲۰۰۷ء

(۱۰)        _____، آثارِ سرسید، _____، _____

(۱۱)         میکالے، لارڈ، میکالے کا نظریۂ تعلیم، ترجمہ عبدالمجید صدیقی، کراچی: روہیل کھنڈلٹریری سوسائٹی، ۱۹۶۵ء

 

اخبارات و جرائد

۱۔            کانفرنس گزٹ، علی گڑھ، اکتوبر ۲۰۰۵ء

------------------------

How to cite

Hussain, M. (2018). سرسیّد احمد خاں کے تعلیمی افکار اور اردو. امتزا ج, 9(1), 106–117. https://imtezaaj.uok.edu.pk/website/journal/article/601801b3746e9/page

Retrieved from https://imtezaaj.uok.edu.pk/website/journal/article/601801b3746e9/page

More citation formats
ACM SIG Proceedings
[1]Hussain, M. 2018. سرسیّد احمد خاں کے تعلیمی افکار اور اردو. امتزا ج. 9, 1 (June 2018), 106–117.
ACS Nano
(1)Hussain, M. سرسیّد احمد خاں کے تعلیمی افکار اور اردو. امتزا ج 2018, 9 (1), 106–117.
ABNT
HUSSAIN, Mujahid. سرسیّد احمد خاں کے تعلیمی افکار اور اردو. امتزا ج, v. 9, n. 1, p. 106–117, 30 June2018.
Chicago (author-date)

            

                    
Harvard (Cite Them Right)

            

                
Hussain, M. (2018) “سرسیّد احمد خاں کے تعلیمی افکار اور اردو”, امتزا ج, 9(1), pp. 106–117. Available at: https://imtezaaj.uok.edu.pk/website/journal/article/601801b3746e9/page (Accessed: 15 May 2026).

            

                    
IEEE

            

                
[1]M. Hussain, “سرسیّد احمد خاں کے تعلیمی افکار اور اردو”, امتزا ج, vol. 9, no. 1, pp. 106–117, June 2018, Accessed: May 15, 2026. [Online]. Available: https://imtezaaj.uok.edu.pk/website/journal/article/601801b3746e9/page

            

                    
MLA

            

                
Hussain, Mujahid. “سرسیّد احمد خاں کے تعلیمی افکار اور اردو”. امتزا ج, vols. 9, no. 1, June 2018, pp. 106–117, https://imtezaaj.uok.edu.pk/website/journal/article/601801b3746e9/page.

            

                    
Turabian (full note bibliography)

            

                
Hussain, Mujahid. “سرسیّد احمد خاں کے تعلیمی افکار اور اردو”. امتزا ج 9, no. 1 (June 30, 2018): 106–117. Accessed May 15, 2026. https://imtezaaj.uok.edu.pk/website/journal/article/601801b3746e9/page.

            

                    
Vancouver

            

                
1.Hussain M. سرسیّد احمد خاں کے تعلیمی افکار اور اردو. امتزا ج [Internet]. 2018 June 30 [cited 2026 May 15];9(1):106–117. Available from: https://imtezaaj.uok.edu.pk/website/journal/article/601801b3746e9/page

            

                    
AMA

            

                
1.Hussain M. سرسیّد احمد خاں کے تعلیمی افکار اور اردو. امتزا ج. 2018;9(1):106–117. Accessed May 15, 2026. https://imtezaaj.uok.edu.pk/website/journal/article/601801b3746e9/page

            

            






    Download citation
    Endnote/Zotero/Mendeley (RIS)
    BibTeX



                        

                        

                                

                        

                    

                

            


            

                

    
Author(s):



    

            
            
        
        

        
            
Mujahid Hussain

        
        Research Scholar, Department of Gender Studies, Punjab University, Lahore.
    

    

    
Pakistan

    
    
    


    
Details:





    

        
        

            Type:
            Article
        

        

            Volume:
            9
        

        

            Issue:
            1
        

        

            Language:
            Urdu
        

        

            Id:
            601801b3746e9
        

                

            Pages
            106 - 117
        

                            

                Discipline:
                social Sciences
            

                

            Published
            June 30, 2018
            
        

        
    


        

        

            Statistics
        

        

            

                
                

                        
    
                            
  • 
                                 848
                            
    • 
                            
  • 
                                 331
                            
    • 
                            
  • 
                                 285
                            
    • 
                        

                    

                
            

        

    

    
    

        
    

                    Creative Commons License
This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.