Imtezaaj, Urdu Research Journal, UOK - Karachi

امتزا ج

Department of Urdu, University of Karachi, Pakistan
ISSN (print): 2518-9719
ISSN (online): 2518-976X

سر سید احمد خان ، مولوی نذیر احمد اور اردو ناول

  • Dr Farzana Koukab/
  • December 31, 2017
Sir Syed Ahmed , Moulvi Nazeer Ahmed and Urdu Novel
Keywords
Sir Syed Ahmed Khan، Novel,Mirat-ul-Aroos, Moulvi Nazeer Ahmed, Sub-contenent
Abstract

Sir Syed Ahmed Khan was such a multi-faceted personality that he influenced almost every aspect of life, which in turn influenced different literary genres.One such genre was Urdu Novel.As Moulvi Nazeer Ahmed was a close associate of sir syed , he too was influenced by his reformist agenda and his novels too are  reflection of the social reformist thoughts that Sir Syed has been preaching all along.The paper critically evaluates Nazeer Ahmed’s Urdu novels, especially “ Mirat-ul-Aroos” , taking into account the social status in Sub-continent’s society, which was inspired by Sir Syed’s thoughts.  

References

حواشی:

ڈاکٹر تارا چند، تمدن پر ہند اسلامی اثرات، مترجم: محمد مسعود احمد، (لاہور: مجلسِ ترقیٔ ادب، ۱۹۶۴ء)، ص۲۷۶

ایضاً، ص۲۷۹

سبطِ حسن، پاکستان میں تہذیب کا ارتقا، (کراچی: مکتبۂ دانیال، ۱۹۷۷ء)، ص۱۴۹

محمد خان منگلوری، تاریخِ جنوبی ہند، (لاہور: یونائیٹڈ پبلشرز، ۱۹۴۷ء)، ص۵۳

پروفیسر عزیز احمد، برصغیر میں اسلامی جدیدیت، مترجم: ڈاکٹر جمیل جالبی، (لاہور: ادارۂ ثقافتِ اسلامیہ، ۲۰۰۶ء)، ص۱۹

  ڈاکٹر فاروق عثمان، اردو ناول میں مسلم ثقافت، (ملتان: بیکن بکس، ۲۰۰۲ء)، ص۱۰۲

سر سید احمد خان، اسبابِ بغاوتِ ہند، مقدمہ: ڈاکٹر ابو للیث صدیقی، (کراچی: اردو اکیڈمی سندھ، ۱۸۵۷ء)، ص۷۶

. Thompson, Rise and Fulfilment of the British rule in Indias, (London: EAS Garret G.T., 1934), P.443

ڈاکٹر فاروق عثمان، اردو ناول میں مسلم ثقافت، محولہ بالا، ص۱۰۲

جمیلہ یوسف، سر سید احمد خان: شخصیت اور فن، (اسلام آباد: اکادمی ادبیات پاکستان، ۱۹۹۹ء)، ص۴۸

ایضاً، ص۴۹

ڈاکٹر محمد علی صدیقی، سر سید احمد خان کی جدت پسندی، (لاہور: پیس پبلی کیشنز، ۲۰۱۱ء)، ص۴۷

مولانا الطاف حسین حالی، حیاتِ جاوید، حصہ دوم، (لاہور: نیشنل ہاؤس)، ص۸۴

ایضاً، ص۳۸۴

تاریخِ ادبیاتِ مسلمانانِ پاکستان و ہند، اردو ادب، (جلد چہارم)، ۱۸۵۷ء تا ۱۹۱۴ء، (لاہور: پنجاب یونیورسٹی، ۲۰۱۰ء)، ص۱۵، طبع دوم

پروفیسر آل احمد سرور، مجموعۂ تنقیدات، مرتبہ: عاصمہ وقار، (لاہور: الوقار پبلی کیشنز، ۱۹۹۶ء)، ص۹۶۲

ڈاکٹر محمد علی صدیقی، سر سید احمد خان کی جدت پسندی، ص۸۳

افتخار احمد صدیقی، مولوی نذیر احمد: احوال و آثار، (لاہور: مجلسِ ترقیٔ ادب، ۱۹۷۱ء)، ص۳۲۸، طبع اوّل

تاج بیگم فرّخی، نذیر احمد ڈپٹی، (اسلام آباد: مقتدرہ قومی زبان، ۲۰۱۱ء)، ص۶۸، ۶۹

 

مآخِذ:

۔ احمد، عزیز، پروفیسر، برصغیر میں اسلامی جدیدیت، مترجم: ڈاکٹر جمیل جالبی، لاہور: ادارۂ ثقافتِ اسلامیہ، ۲۰۰۶ء۔

۔ تارا چند، ڈاکٹر، تمدن پر ہند اسلامی اثرات، مترجم: محمد مسعود احمد، لاہور: مجلسِ ترقیٔ ادب، ۱۹۶۴ء۔

۔ تاریخِ ادبیاتِ مسلمانانِ پاکستان و ہند، اردو ادب، (جلد چہارم)، ۱۸۵۷ء تا ۱۹۱۴ء، لاہور: پنجاب یونیورسٹی، ۲۰۱۰ء، طبع دوم۔

. Thompson, Rise and Fulfilment of the British rule in Indias, London: EAS Garret 

G.T., 1934.

۔ حالی، الطاف حسین، مولانا، حیاتِ جاوید، حصہ دوم، لاہور: نیشنل ہاؤس۔

۶۔ حسن، سبطِ، پاکستان میں تہذیب کا ارتقا، کراچی: مکتبۂ دانیال، ۱۹۷۷ء۔

۔ خان، سر سید احمد، ’’اسباب بغاوت ہند‘‘، مقدمہ: ڈاکٹر ابو للیث صدیقی، کراچی: اردو اکیڈمی سندھ، ۱۸۵۷ء۔

۔ سرور، آل احمد، پروفیسر، مجموعۂ تنقیدات، مرتبہ: عاصمہ وقار، لاہور: الوقار پبلی کیشنز، ۱۹۹۶ء۔

۔ صدیقی، افتخار احمد، مولوی نذیر احمد: احوال و آثار، لاہور: مجلسِ ترقیٔ ادب، ۱۹۷۱ء، طبع اوّل۔

۰۔ صدیقی، محمد علی، ڈاکٹر، سر سید احمد خان کی جدت پسندی، لاہور: پیس پبلی کیشنز، ۲۰۱۱ء۔

۔ عثمان، فاروق، ڈاکٹر، اردو ناول میں مسلم ثقافت، ملتان: بیکن بکس، ۲۰۰۲ء۔

۔ فرّخی، تاج بیگم، نذیر احمد ڈپٹی، اسلام آباد: مقتدرہ قومی زبان، ۲۰۱۱ء۔

۔ منگلوری، محمد خان، تاریخِ جنوبی ہند، لاہور: یونائیٹڈ پبلشرز، ۱۹۴۷ء۔

۱۴۔ یوسف، جمیلہ، سر سید احمد خان: شخصیت اور فن، اسلام آباد: اکادمی ادبیات پاکستان، ۱۹۹۹ء۔

How to cite

Koukab, D. F. (2020). سر سید احمد خان ، مولوی نذیر احمد اور اردو ناول. امتزا ج, 8(1). https://imtezaaj.uok.edu.pk/website/journal/article/5fd72b3b819ca/page

Retrieved from https://imtezaaj.uok.edu.pk/website/journal/article/5fd72b3b819ca/page

More citation formats
ACM SIG Proceedings
[1]Koukab, D.F. 2020. سر سید احمد خان ، مولوی نذیر احمد اور اردو ناول. امتزا ج. 8, 1 (Jan. 2020).
ACS Nano
(1)Koukab, D. F. سر سید احمد خان ، مولوی نذیر احمد اور اردو ناول. امتزا ج 2020, 8 (1).
ABNT
KOUKAB, Dr Farzana. سر سید احمد خان ، مولوی نذیر احمد اور اردو ناول. امتزا ج, v. 8, n. 1, 19 Jan.2020.
Chicago (author-date)

            
Harvard (Cite Them Right)
Koukab, D.F. (2020) “سر سید احمد خان ، مولوی نذیر احمد اور اردو ناول”, امتزا ج, 8(1). Available at: https://imtezaaj.uok.edu.pk/website/journal/article/5fd72b3b819ca/page (Accessed: 10 May 2026).
IEEE
[1]D. F. Koukab, “سر سید احمد خان ، مولوی نذیر احمد اور اردو ناول”, امتزا ج, vol. 8, no. 1, Jan. 2020, Accessed: May 10, 2026. [Online]. Available: https://imtezaaj.uok.edu.pk/website/journal/article/5fd72b3b819ca/page
MLA
Koukab, Dr Farzana. “سر سید احمد خان ، مولوی نذیر احمد اور اردو ناول”. امتزا ج, vols. 8, no. 1, Jan. 2020, https://imtezaaj.uok.edu.pk/website/journal/article/5fd72b3b819ca/page.
Turabian (full note bibliography)
Koukab, Dr Farzana. “سر سید احمد خان ، مولوی نذیر احمد اور اردو ناول”. امتزا ج 8, no. 1 (January 19, 2020). Accessed May 10, 2026. https://imtezaaj.uok.edu.pk/website/journal/article/5fd72b3b819ca/page.
Vancouver
1.Koukab DF. سر سید احمد خان ، مولوی نذیر احمد اور اردو ناول. امتزا ج [Internet]. 2020 Jan. 19 [cited 2026 May 10];8(1). Available from: https://imtezaaj.uok.edu.pk/website/journal/article/5fd72b3b819ca/page
AMA
1.Koukab DF. سر سید احمد خان ، مولوی نذیر احمد اور اردو ناول. امتزا ج. 2020;8(1). Accessed May 10, 2026. https://imtezaaj.uok.edu.pk/website/journal/article/5fd72b3b819ca/page

Download citation Endnote/Zotero/Mendeley (RIS) BibTeX

Author(s):

Dr Farzana Koukab

Professor, Department Of Urdu, Bhauddin Zakriya University, Multan

Pakistan

  • 03027309399

Details:

Type: Article
Volume: 8
Issue: 1
Language: Urdu
Id: 5fd72b3b819ca
Discipline: Social Sciences
Published December 31, 2017

Statistics

  • 1736
  • 458
  • 383
Creative Commons License
This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.