Character sketch writing is that genre of Urdu literature which highlights few aspects of life of a personality.A character sketch writer puts these traits together and tries to sketch someone's personality with such suitable words that the person appears with face, height,complete stature and personality traits in the eyes of the   reader.

Urdu literature is enriched with many good character sketches of significant personalities.Khwaja Hasan Nizami is one of those character sketch writers. Khwaja sb Has written numerous character sketches and pen portraits.He can be regarded as the pioneer of pen portrait in Urdu literature.Khwaja sb has penned sketches of his contemporaries as well as personalities from the past. Although, most of his sketches don't fulfil the standards of character sketch writing yet his efforts in the genre of Urdu literature can not be undermined.

                                                                                                                             حوالہ جات

۱۔ہاشمی، رفیع الدین،  ’’اصنافِ ادب‘‘،( لاہور:سنگ میل پبلی کیشنز)، ۲۰۱۸، ص ۱۷۲۔۱۷۳۔

۲۔سیفی، ڈاکٹر بشیر،  ’’خاکہ نگاری (فن و تنقید)‘‘ (لاہور،:نذیر سنز پبلشرز، اردو بازار)، ۱۹۹۳،  ص۹۔

۳۔حنفی، پروفیسر شمیم، ’’آزادی کے بعد دہلی میں اردو خاکہ‘‘ ،(دہلی: اردو اکادمی) ۱۹۹۱، ص ۹۔

۴۔بدر، محمد ظہیر، ’’احمد بشیر شخصیت اور فن‘‘،( اسلام آباد:اکادمی ادبیات پاکستان) ۲۰۱۶، ص ۸۹۔

۵۔شاہ جہان پوری، ڈاکٹر  ابو سلمان،  ’’خواجہ حسن نظامی خاکے اور خاکہ نگاری‘‘،(اسلام آباد: یورپ اکادمی)، ۲۰۰۷، ص۱۲۔۱۶۔

۶۔دہلوی، ملاواحدی،  ’’سوانح عمری حضرت خواجہ حسن نظامی‘‘،(لاہور: گلڈ انجمن کتاب گھر)، ص۱۱۔

۷۔نظامی، خواجہ حسن ثانی، ’’خواجہ حسن نظامی حیات اور کارنامے‘‘ (لاہور: مکتبہ خلیل راجپوت اردو بازار) ص۱۰۔

۸۔ایضاً، ص ۸۱

۹۔شاہ جہاں پوری، ڈاکٹر ابو سلمان،  ’’خواجہ حسن نظامی خاکے اور خاکہ نگاری‘‘ ، محولہ  بالا، ص ۵۷۔

۱۰۔ایضاً،  ص۵۷۔

۱۱۔ایضاً،  ص۱۷۳۔۱۷۴۔

۱۲۔ایضاً، ص ۱۲۱۔

۱۳۔ایضاً، ص۱۱۷۔

۱۴۔عبدالحق، مولوی، ’’چند ہم عصر‘‘،  (کراچی:اردو اکیڈمی سندھ)، ۱۹۵۹، ص ۳۵۴۔۳۶۰۔

۱۵۔شاہ جہاں پوری، ڈاکٹر ابو سلمان،، محولہ  بالا، ص۱۰۷۔

۱۶۔ایضاً، ص ۔۱۸۰

۱۷۔ایضاً، ص ۱۷۹۔

۱۸۔ایضاً،  ص۱۸۰۔

۱۹۔عبدالحق، مولوی، ’’چند ہم عصر‘‘، محولہ  بالا ، ص ۳۶۱۔۳۶۸۔

۲۰۔جاوید، یونس، ’’جو ملے تھے راستے میں‘‘،(لاہور:گورا پبلشرز)،۱۹۹۳، ص ۶۳۔۸۰۔

۲۱۔شاہ جہاں پوری، ڈاکٹر ابو سلمان، ’’خواجہ حسن نظامی کے خاکے اور خاکہ نگاری‘‘،  محولہ  بالا ، ص۱۱۹۔

۲۲۔منٹو، سعادت حسن،  ’’گنجے فرشتے‘‘،( لاہور:ساقی بک ڈپو)، ۱۹۹۳، ص۳۵۔۵۳۔

۲۳۔دہلوی، شاہد احمد، ’’گنجینہ?گوہر (خاکے)‘‘،( کراچی: مکتبہ نیا دور)، ۱۹۶۲ء ص ۱۱۱۔۱۲۹۔

۲۴۔مرزا، مبین، ’’اردو کے بہترین شخصی خاکے‘‘،(دہلی: کتابی دنیا )،۲۰۰۴، ص ۳۳۰۔۳۳۸۔

مآخذ

۱۔بدر، محمد ظہیر، ’’احمد بشیر شخصیت اور فن‘‘،( اسلام آباد:اکادمی ادبیات پاکستان) ۲۰۱۶

۲۔جاوید، یونس، ’’جو ملے تھے راستے میں‘‘،(لاہور:گورا پبلشرز)،۱۹۹۳

۳۔حنفی، پروفیسر شمیم، ’’آزادی کے بعد دہلی میں اردو خاکہ‘‘ ،(دہلی: اردو اکادمی) ۱۹۹۱

۴۔دہلوی، شاہد احمد، ’’گنجینہ?گوہر (خاکے)‘‘،( کراچی: مکتبہ نیا دور)، ۱۹۶۲

۵۔دہلوی، ملاواحدی،  ’’سوانح عمری حضرت خواجہ حسن نظامی‘‘،(لاہور: گلڈ انجمن کتاب گھر)س ن

۶۔سیفی، ڈاکٹر بشیر،  ’’خاکہ نگاری (فن و تنقید)‘‘ (لاہور،:نذیر سنز پبلشرز، اردو بازار)،۱۹۹۳

۷۔شاہ جہان پوری، ڈاکٹر  ابو سلمان،  ’’خواجہ حسن نظامی خاکے اور خاکہ نگاری‘‘،(اسلام آباد: یورپ اکادمی)، ۲۰۰۷

۸۔عبدالحق، مولوی، ’’چند ہم عصر‘‘،  (کراچی:اردو اکیڈمی سندھ)، ۱۹۵۹

۹۔مرزا، مبین، ’’اردو کے بہترین شخصی خاکے‘‘،(دہلی: کتابی دنیا )،۲۰۰۴

۱۰۔منٹو، سعادت حسن،  ’’گنجے فرشتے‘‘،( لاہور:ساقی بک ڈپو)،۱۹۹۳

۱۱۔نظامی، خواجہ حسن ثانی، ’’خواجہ حسن نظامی حیات اور کارنامے‘‘ (لاہور: مکتبہ خلیل راجپوت اردو بازار)س۔ن

۱۲۔ہاشمی، رفیع الدین،  ’’اصنافِ ادب‘‘،( لاہور:سنگ میل پبلی کیشنز)، ۲۰۱۸